Duurzaamheid via Passie – ofwel: waarom architecten het altijd nog beter kunnen
We staan aan het begin van het post-aardolietijdperk en de maatschappelijke uitdaging om onze manier van leven te hervormen
op basis van een nieuw fundament: duurzaamheid.
Maar hoe wordt ‘duurzaamheid’ gedefinieerd met betrekking tot de architectuur?
Sinds 2008 bestaat er in Duitsland de mogelijkheid om gebouwen getest en gecertificeerd te laten worden op grond van hun duurzaamheid.
De basis hiervoor vormt het systeem dat is ontwikkeld door het DGNB, de Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen. Aan
de hand van vooraf gedefinieerde checklijsten worden de ecologische, sociaal-culturele/ functionele en technische kwaliteiten
van een gebouw getoetst door een gekwalificeerde controleur, en op diverse onderdelen voorzien van een puntenwaardering. Op
basis van het puntentotaal rolt daar dan een ‘bronzen’, ‘zilveren’ of ‘gouden’-beoordeling uit. De beoordeling aan de hand
van deze objectieve, ‘harde’ en meetbare factoren (zoals het energieverbruik) vergroot het bewustzijn over de omgang met grondstoffen
en bronnen. Het is duidelijk een goed instrument in de ontwikkeling naar meer duurzaamheid.
Hoe verhoudt zich dat dan tot subjectievere, ‘zachte’ factoren zoals esthetiek? – Denk aan de bijzondere locatie van de opera
van Sydney, aan de lichtheid van het Olympisch Station in München of aan de industriële zakelijkheid van de Zeche Zollverein.
Kun je de robuustheid van de Kölner Dom ook weergeven in een schaal van 1 tot 10? Hoeveel bonuspunten krijgt het herbouwde
Neues Museum in Berlijn voor de fijnzinnige omgang met het historisch kader en de authentieke bouwmaterialen waarmee het is
gebouwd? Hoewel dit soort kwaliteiten van gebouwen voor iedereen zichtbaar zijn, laten die kwaliteiten zich moeilijk kwantificeren.
Maar ook gebouwen die minder bekend zijn dan de bekende monumenten of vuurtorenprojecten, hebben kwaliteiten die je met vooraf
gestelde beoordelingscriteria maar moeilijk kunt inschalen – bijvoorbeeld de verhouding van het gebouw ten opzichte van de
omringende bebouwing, de tastbare structuur van een bakstenen buitenmuur of de schoonheid van ornamenten in de façade van
een eind-negentiende-eeuws woonhuis.
Ook al heeft een gebouw nog zo veel certificaten en is het uitgevoerd met luchtdichte quaderzandstenen en een gepolijste granieten
vloer; als het gebouw is uitgevoerd door achteloze ontwerpers en als er geen emotie in het gebouw zit, maar onverschilligheid,
dan gaan de gebruikers het gebouw vroeg of laat ook verwaarlozen, verlaten en slopen.
Wanneer een gebruiker zich kan identificeren met de architectuur van een gebouw, er respect voor heeft en ervan houdt omdat
het gebouw uniek is en het gebouw met een onvervangbare uitstraling het karakter van de omgeving bepaalt, dan zullen de gebruikers
er generatie op generatie voor willen zorgen en zullen zij zich inzetten voor het onderhoud. Duurzaamheid in de betekenis
van ‘een lange levensduur’ kan uiteindelijk alleen op die manier worden gegarandeerd.
U kunt er van uitgaan dat de inwoners van München zich niet zo zullen verzetten tegen de geplande sloop en nieuwbouw van het
grootste treinstation, terwijl de inwoners van Stuttgart zich wekenlang met barricades hebben verzet tegen een voorgenomen
gedeeltelijke sloop van het monumentale centraal station.
De duurzaamheid en kwaliteit van een gebouw kun je dus niet uitsluitend definiëren aan de hand van het grondstoffengebruik.
Naast bijvoorbeeld spaarzaamheid, brandwering of geluidswering is dat maar één van de facetten waarmee je bij de planning
en de bouw rekening moet houden. De kwaliteit wordt dus in de eerste plaats bepaald door het ontwerp.
Door een checklist af te werken, kun je een gebouw optimaliseren. Maar bouwwerken zijn in de regel vaak overgeleverd aan hun
omgeving en aan de gebruikers van het gebouw – het is maatwerk. Een gebouw moet ook worden ontwikkeld in samenspraak – en
dat is mensenwerk. Daar staan de medewerkers van spine architects ook voor: een team van mensen die met passie, idealisme
en geduld hun beroep uitoefenen.
Eigenlijk zou het voor alle onderdelen van het leven een voorwaarde moeten zijn om zuinig om te springen met de bronmiddelen.
Voor een goed ontwerp zou u dus een architect moeten inschakelen.
Over spine architects
Architectenbureau spine architects is in 2002 opgericht door J’orn Hadzik, Jan Löhrs en Neil Winstanley. Deze drie architecten
waren ook voor die tijd al werkzaam bij gerenommeerde internationale architectenbureaus. Voor buiten, voor binnen, nieuwbouw,
historische architectuur, groot, klein, low budget, big budget – spine architects ontwikkelt individuele oplossingen in nauwe
samenwerking met de klant en alle deelnemende partijen, partners en firma’s.
 Top |
|
  Newport Highschool spine architects Ecologische Voetafdruk Drexler Guinand Jauslin Architekten GmbH Milieuproductverklaringen Hedendaagse linosnede Universiteit Olomouc Milieucertificaten en -keurmerken Duurzame grondstoffen Architects berger röcker
|
|
